Formy prawne funduszy inwestycyjnych

Fundusze FIO, SFIO, FIZ – czym się różnią?

Oprócz różnych grup funduszy, dzielonych ze względu na rodzaj instrumentów czy skali ryzyka, fundusze inwestycyjne mają różne formy prawne. Taka odmienność wynika z  Ustawy[1] i daje funduszom różne możliwości działania. Niezmiennie jednak każdy rodzaj funduszu jest nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego, a jego strategia musi być ściśle określona i zatwierdzona przez ten organ.

FIO – Fundusz Inwestycyjny Otwarty:

• Najbardziej powszechna forma funkcjonowania funduszy inwestycyjnych
• Uczestnik – co do zasady, każdy może zostać uczestnikiem funduszu (osoba fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna)
• Wpłaty – w tej grupie funduszy progi kwotowe nabycia są z reguły najniższe (np. 100 PLN)
• Płynność – fundusz daje możliwość wpłaty i wycofania pieniędzy na każde żądanie uczestnika (realizacja zlecenia odbywa się w terminach określonych w statucie funduszu)
• Częstotliwość wycen – w każdy dzień roboczy (w dni, kiedy pracuje Giełda Papierów Wartościowych)
• Polityka inwestycyjna jest dość restrykcyjna. Dla przykładu - fundusz nie może lokować więcej niż 5% wartości swoich aktywów w papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego wyemitowane przez jeden podmiot. Limit, o którym mowa w zdaniu poprzednim może być zwiększony do  10%, przy czym łączna wartość lokat w papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego podmiotów, w których funduszu ulokował ponad 5% wartości aktywów, nie przekroczy 40% wartości aktywów funduszu oraz gdy statut funduszu to przewiduje . Maksymalnie 20% aktywów może być ulokowane w jednostki jednego funduszu inwestycyjnego otwartego, maksymalnie 25% w pojedynczą serię obligacji skarbowych jednego emitenta.

SFIO – Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty

• Uczestnik – fundusz może ograniczać liczbę lub rodzaj uczestników (np. fundusz dostępny tylko dla osób prawnych)
• Wpłaty – w tej grupie funduszy progi kwotowe nabycia mogą być większe niż w FIO, zależą od statutu funduszu
• Płynność – fundusz daje możliwość wpłaty i wycofania pieniędzy na każde żądanie uczestnika (realizacja zlecenia odbywa się w terminach określonych w statucie funduszu)
• Częstotliwość wycen – w każdy dzień roboczy (w dni, kiedy pracuje Giełda Papierów Wartościowych)
• Polityka inwestycyjna jest jest bardziej elastyczna niż w FIO. Dla przykładu fundusz nie może posiadać ponad 20% akcji wyemitowanych przez jeden podmiot, jeżeli zgodnie z polityką inwestycyjną, ma on odzwierciedlać skład konkretnego indeksu akcji lub dłużnych papierów wartościowych. SFIO może jednak ulokować nawet do 50%, a nawet do 100% swoich aktywów w jednostki uczestnictwa jednego funduszu inwestycyjnego otwartego lub tytuły uczestnictwa funduszu zagranicznego lub instytucji wspólnego inwestowania, jeśli statut to przewiduje.

FIZ – Fundusz Inwestycyjny Zamknięty

• Najbardziej niszowa forma funkcjonowania funduszy inwestycyjnych, dedykowana wyspecjalizowanym inwestycjom. Ich oferta kierowana jest do wybranej, wąskiej grupy uczestników.
• Uczestnik – w odróżnieniu od pozostałych form, to fundusz decyduje, kto może zostać jego uczestnikiem
• Wpłaty – w tej grupie funduszy progi kwotowe dla osób fizycznych przyjmuje się zazwyczaj na wyższym poziomie, np. od równowartości minimum 40 000 EUR.
• Płynność – w odróżnieniu od pozostałych form, to fundusz decyduje, kiedy uczestnik może do niego przystąpić i wyjść. W miejsce jednostek uczestnictwa obejmowane są przez uczestników certyfikaty inwestycyjne, będące niekiedy przedmiotem obrotu giełdowego.
• Częstotliwość wycen – wyceny mogą być rzadsze i są określone statutowo (co najmniej raz na 3 miesiące)
• Polityka inwestycyjna – najbardziej elastyczna polityka inwestycyjna, brak ograniczeń co do aktywów czy  koncentracji (dopuszczalne są np. inwestycje w nieruchomości, akcje, instrumenty alternatywne)

Bez względu na formę prawną funduszu, możesz oczywiście oceniać ich inne cechy, jak strategia, opłaty czy wielkość aktywów pod zarządzaniem. Pamiętaj jednak, że z reguły zamiana pomiędzy funduszami FIO i SFIO może oznaczać powstanie obowiązku podatkowego, jeśli Twoje pieniądze wypracowały zysk.

[1]Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarzadzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi z 2004 r.